KIRGIZİSTAN’DA GEZİLECEK-GÖRÜLECEK YERLER

Gençliğimizde hafızamıza nakşetmiş Türk Yurdu özlemini giderebilmek için düştük yollara. At sırtında veya yaya olarak değil, Türk Hava Yolları ayrıcalığıyla ulaştık Kutadgu Bilig’in yazarının memleketine.

Hafızamı zorlayınca tarih kitaplarından geriye kalan Çin’in ve iklim koşullarının zorlamasıyla oluşan Kavimler Göçü, Hunlar, Aral Gölü, Don ve Volga nehirleri, Talas Savaşı, Müslümanlığa geçiş, Balasagun, Issık Göl, Tanrı Dağları, Amuderya, Siriderya, Bilge Kağan, Orhun, Hoca Ahmet Yesevi derken tarih ve mekan gözetmeksizin birçok önemli nokta canlanır gözümün önünde. Görmek? Nihayet nasip oldu.

Kırgızistan Haritası

Türk yurdu ziyaretlerime Kırgızistan ile başladım. Şehrin Kuzey-Batısı’nda bulunan Manas Uluslararası Havaalanı’na ayak basar basmaz benliğimi saran heyecan, tertemiz havayı teneffüs ederek başladı.

Yolu düşeceklere hemen belirteyim, Türkiye’de olduğu gibi hava trafiğinin yoğun olduğu bir havaalanı beklemeyin. Sabahın ilk ışıklarıyla birkaç Rus uçağı, uçuş sırasını bekleyen Pegasus ve Türk Hava Yollarına ait birkaç uçağın olduğunu görürsünüz.

Havaalanı’ndan şehrin merkezine doğru ilerlerken ve dümdüz ovadan geçerken gözünüzün alabildiği uzaklarda sıralanmış dağları göreceksiniz. Yanınızda Kırgız birisi varsa başlayacaksınız sormaya, bu dağların ismi nedir? Beklediğiniz ve duyduğunuz cevap Tanrı Dağları (Tien-Şan).

Tavsiyem, Kırgızistan’da gezilip görülecek yerler konusunda ve elbette atalarımızın bastığı toprakları merakla, önceden mutlaka araştırma yapmanızı öneririm.

Ülkenin Kuzeyinde Kazakistan bulunuyor. Ülkenin Doğu ve Güneydoğusunda Doğu Türkistan’dan dolayı içimizi acıtan, dertlendiren, kurtulmaları için dualar ettiğimiz Çin yer alıyor. Kırgızistan’ın batısında ise neden sorun yaşanıyor, farkımız nedir ki küssünüz dediğimiz Özbekistan var. Güney ve Güneybatıda ise bir başka Türk yurdu Tacikistan.

Yol boyu giderken geçip gittiğiniz ovaya kanıp da ne güzel, her yer dümdüz düşüncesine kapılmayın. Kırgızistan çok önemli bir kısmını dağlar oluşturuyor. Ancak ülke 3 bin civarında göle sahip. Bunların en önemlisi mutlaka gidip görmeniz gereken bir krater gölü olan Issık Göl’dür. Diğer önemlileri ise Son Göl ve Çatır Göl’dür.

Başkent, 1878 yılında Ruslar tarafından kurulmuş Bişkek’tir. Kırgızistan, sonradan kurulmuş ve özel bir statü verilen Bişkek haricinde “obslat” adı verilen 7 ayrı bölgeden oluşmaktır. Bunlar:

Çuy: Kant, Karabalta, Tokmak

Issık Göl: Karakol, Balıkçı, Çolponata

Narın: Narın

Talas: Talas

Celalabad: Celalabad, Maylı-Suu, Taşkömür; Kokyangak

Oş: Oş, Kızılkıya, Sülükta, Özgön, Karasuu

Batken: Batken, Çonkara, Kaydarkan, Çek ve Cancer

Manas Heykeli

Bişkek yakınlarından başlayarak gezilip görülmesi gereken yerleri isterseniz özet halinde şu şekilde sıralayalım:

1. Ala Archa Milli Parkı

2. Zafer Meydanı

3. Güzel Sanatlar Müzesi

4. Mikail Frunze Müzesi

5. Şehrin Ana Meydanı, Alla-Too

6. Filarmoni

7. Manas Heykeli

8. Oş Pazarı

9. Ata Beyit (Cengiz Aytmatov’un anıt mezarının da  bulunduğu yer)

10. Bişkek Merkez Camii

11. Balasagun (Karahanlıların ilk başkenti)

12. Burana Kalesi, Balasagun’da (Tokmak şehri yakınlarında)

13. Issık Göl, Karakol şehrinde

14. Karakol Vadisi

15. Narın Şehri

16. Taş Rabat, Narın’da

17. Son Göl, Bişkek’e oldukça uzak bir yerde bulunuyor

18. Talas Şehri

19. Celal-Abad şehri

20. İmam Serahsi Türbesi, Özgen’de

21. Oş Şehri

22. Süleyman Dağı, Oş’da

23. Babür Şah’ın evi, Oş’da

24. Fergana Vadisi, Oş’da

      Kırgızistan keşfine isterseniz Başkent Bişkek ile başlayabiliriz. Şehirde dolaşırken Ruslar döneminde yapılmış ve herhangi bir estetikleri olmasa da hala zamana direnmeye çalışan eski binaları göreceksiniz. Bir başkentte olmanıza rağmen, Avrupa ülkelerinde olan düzeni de aramayınız. Çünkü ekonomik anlamda oldukça fakir bir ülkedesiniz.

Ruslar döneminde şehir belli bir plan dahilinde kurulmuş. Yolların her iki yanında ağaçlar vardır ve bu ağaçların sulanabilmesi için Türkiye’de olduğu gibi arıklar vardır. “Arık” denilince, bu ifade aynı anlamlarda Kırgızistan’da da kullanılmaktadır.

Şehir içinde toplu taşıma olarak dolmuşlar, elektrikli otobüsler ve taksiler çalışıyor. Trafik biraz karmaşık durumda. Herkes kurallara uymaya çalışıyor. Bazı ilginç uygulamalar da bulunuyor.

Yazıya şimdilik bu kadar diyerek fazla uzatmamak adına son veriyorum. Ancak ata yurdundan notlarımı ve izlenimlerimi aktarmaya devam edeceğim. 

ZAGREB'DE GEZİLECEK/GÖRÜLECEK YERLER

Zagreb keşfine çıkmadan önce bazı bilgilere vakıf olarak yola koyulmak, elbette seyahati anlamlaştıracaktır. Buyurun keşfin ön hazırlığına:

Öncelikle Zagreb’e nasıl ulaşılabileceği hakkında kısa bir bilgi verelim. Türk Hava Yolları zengin ikramlarıyla İstanbul’dan 1 saat 45 dakika sonra Zagreb’e ulaşıyor. Başka hava yolu şirketleri ile de ulaşmak mümkün. Fakat Türkiye’den gitmek isteyenler için hem en ekonomik hem de en kısa süre THY’ye ait.

 

     Zagreb Uluslararası Havaalanı (Pleso Airport), şehrin 17 kilometre dışında yer alıyor. Havaalanı (Zracna luka) ile otobüs terminali (Autobusni kolodvor) arasında saat 08.00–20.00 arasında Airport (Türkiye’deki ismi Havaş) Otobüsleri çalışıyor. Her yarım saatte hareket eden bu havaalanı servislerini kullanmak isterseniz, Hırvatistan’ın para birimi olan Kuna ile 30 Kuna ödeme yapıyorsunuz. Eğer saat 20.00’den sonra Croatian Airlines uçakları ile gelirseniz ayrıca servisler düzenleniyor. Eğer taksi ile ulaşmak isterseniz de 200-250 Kuna ödemeniz gerekiyor.

    Bu arada 1 Euro=7,5 Kuna yapıyor.

    Havaalanı küçük, Antalya, İstanbul, Ankara, İzmir ile kıyaslanamaz bile. Henüz Havaalanından ayrılmadan EUR bozdurmak isterseniz çıkışa varmadan hemen önce döviz ofisi var.

    Şehir merkezine ilerlerken Hipodrum’un olduğu yerden ve Sava nehrinin üzerinden geçiyorsunuz. Sava, hani şu Belgrad’dan geçen ve Tuna ile birleşen nehir. İllaki de Tuna demek için bir küçük sapış yaptım:)

   Şehir merkezine ulaştığınızda ister Main Bus Station (Otobüs Garajı)’da isterse de uygun bir kavşakta inin ve yerleşecek olduğunuz otel, hostel, apartman gibi bir yere geçiniz. Yıldızı bol otellerin bazıları beklediğiniz kalitede çıkmayabilir, buna dikkat edin. Ancak istediğiniz kalitede de otel bulmak mümkün. Bu arada apartman diye söylenen konaklama yerlerini de önceden incelemiş olmanız farklı ve kaliteli seçenek sunma bakımından sizlere büyük avantaj sağlayacaktır.

   Zagreb’de şehir içinde ulaşım kolay. Hem tramvay hem de otobüs ile isteğiniz yerlere ulaşabilirsiniz. Ulaşım seçeneği bakımından otobüs daha yaygın durumda. Özellikle şehrin uzak kısımlarına ulaşımda otobüsü seçmek durumunda kalıyorsunuz.

   Konaklama yerinize yerleştikten sonra aşağıdaki bilgilerin ışığında bir planlama yapmanız tavsiye edilir. Hem gezinizin anlamı hem de boşuna yorulmama açısından önemli bilgiler.

   Hırvatistan’ın Başkenti Zagreb, Belgrad’dan da geçen Sava nehri üzerinde bulunur ve ülkenin kuzeyinde yer alır. Bir kültür ve bilim merkezi olarak da kabul edilen Zagreb, en kalabalık şehir durumundadır. Adriatik Denizi ile Avrupa’yı birleştiren yollar üzerindedir.

Zagreb esasen iki bölümden oluşmaktadır.

• Gornji Grad (Upper Town)
• Donji Grad (Down Town)

   Bu bölgelerden önce Gornji Grad’ı gezmenizi tavsiye ederim. Birçok yer yürüme mesafesinde ve yürümenizi öneririm. Hem tarihi dokuyu hem de kültürel durumu görmeniz bakımından önemli. Bir de yürümeye başlamadan önce aşağıdaki resimde olduğu gibi tarihi ve turistik, görülmesi istenilen yerlere yönlendirme levhaları yardımcı olmaktadır. Bu levhalarda yer alan bilgiler, sırasına göre yerleştirilmiş.

 

Birinci derecede tavsiye edilen görülmesi gereken yerlerin listesi aşağıdadır.

• Zagreb Katedrali
• St. Katarina Klisesi
• St. Mark Klisesi
• At Nalı Meydanı
• Maksimir Parkı
• Medvednica Doğa Parkı
• Preradovic Meydanı
• Cvjetni (Çiçek) Meydanı
• Tkalciceva Sokağı
• Uspijaca (Füniküler)
• Lotrstack Kulesi
• Kamenita Vrata Kapısı

Zagreb sokaklarında dolaşırken çok rahat olacağınız kesin. Çünkü halkın geneli trafik kurallarına uyuyor. Nadiren de olsa uymayan çıkabilir. Trafik ışığı olmayan cadde ve sokaklarda sürücüler yayların geçmesine izin verir. Keşke Türkiye’de de böyle olsa. Bu arada bol miktarda bisiklet kullanımı var. Kaldırımlara bisikletler için ayrıca bir bölge ayrılmış. Dolayısıyla bisiklet sürücülerini aksatmamaya özen gösteriniz.

Zagreb ile ilgili birkaç yazı daha eklemek istiyorum. Bu yazıya son vermeden, Zagreb Katedrali’ne çıkmadan önceki meydana yerleştirilmiş bir şehir planını paylaşmak istiyorum. Şimdiden sizlere iyi tatiller diliyorum….